Wiek i płeć pozwalają wstępnie sprawdzić programy. Kwalifikacja zależy też od poprzednich badań, objawów i rozpoznanych chorób — potwierdź ją w placówce. Terminy programów nie zastępują indywidualnych zaleceń. Warunki wybranych programów opisuje Ministerstwo Zdrowia. Po uzupełnieniu formularza możesz wydrukować wynik lub wybrać „Zapisz jako PDF” w przeglądarce. Wydruk zachowuje te same informacje i źródła co ta strona HTML.
Od jakiego wieku które badania profilaktyczne?
Każdy program NFZ ma ustalony wiek, od którego się zaczyna, większość także górną granicę wieku, a żaden nie wymaga skierowania. Według programów NFZ i zaleceń Ministerstwa Zdrowia progi wyglądają tak:
- Dorośli: przegląd u dentysty. NFZ finansuje badanie stomatologiczne z instruktażem higieny raz w roku i badanie kontrolne do 3 razy w roku, bez skierowania.
- Mężczyźni od 15 lat: samobadanie jąder raz w miesiącu.
- Od 20 lat: bilans „Moje Zdrowie” w przychodni POZ — morfologia, glukoza, kreatynina z eGFR, lipidogram, TSH i badanie ogólne moczu. W wieku 20–49 lat co 5 lat, od 50 lat co 3 lata. Kobiety: samobadanie piersi raz w miesiącu.
- Kobiety 25–64 lata: test HPV HR co 5 lat, bez skierowania. Od 1 sierpnia 2026 r. zastąpił w programie klasyczną cytologię, a przy wyniku dodatnim z tej samej próbki wykonuje się cytologię płynną.
- 35–65 lat: program profilaktyki chorób układu krążenia (ChUK) w POZ — pomiar ciśnienia i badania krwi raz na 5 lat. Program nie obejmuje m.in. osób z cukrzycą lub przewlekłą chorobą nerek ani tych, które w ciągu ostatnich 12 miesięcy miały badania w „Moim Zdrowiu”.
- Osoby palące, 40–65 lat: spirometria w programie profilaktyki chorób odtytoniowych, raz na 3 lata.
- Kobiety 45–74 lata: mammografia co 2 lata.
- 50–65 lat: kolonoskopia raz na 10 lat. Osoby w wieku 40–49 lat mogą ją zrobić w programie wcześniej, jeśli ich krewny pierwszego stopnia chorował na raka jelita grubego.
Wiek podajemy włącznie: „45–74 lata” obejmuje 45- i 74-latki. W bilansie „Moje Zdrowie” i w mammografii wiek liczy się według roku urodzenia, więc zaczynasz już w roku, w którym kończysz próg. Czy tak samo liczą pozostałe programy, potwierdź w placówce. Kalendarz na tej stronie pokazuje badania dla wieku, który wpiszesz. Warunki każdego programu opisuje serwis pacjent.gov.pl — programy profilaktyczne; link do właściwej strony jest też przy każdym badaniu w tabeli niżej.
Jak te progi wyglądają w konkretnym wieku, pokazują listy poniżej: dla kobiety i mężczyzny, którzy mają dokładnie 30, 40, 50 i 60 lat. Szerzej, także o badaniach spoza programów, które warto omówić z lekarzem, piszemy w przewodnikach: badania profilaktyczne po 30, badania profilaktyczne po 40, badania profilaktyczne po 50 i badania profilaktyczne po 60.
Jakie badania profilaktyczne w wieku 30 lat?
Dla osoby, która ma dokładnie 30 lat, kalendarz pokazuje 9 zaleceń u kobiety i 8 zaleceń u mężczyzny.
| Badanie | Kobieta, 30 lat | Mężczyzna, 30 lat |
|---|---|---|
| Test HPV HR | co 5 lat | — |
| Morfologia krwi z rozmazem | co 5 lat | co 5 lat |
| Glukoza | co 5 lat | co 5 lat |
| Kreatynina z eGFR | co 5 lat | co 5 lat |
| Lipidogram | co 5 lat | co 5 lat |
| TSH | co 5 lat | co 5 lat |
| Badanie ogólne moczu | co 5 lat | co 5 lat |
| Przegląd stomatologiczny | co rok | co rok |
| Samobadanie piersi | co miesiąc | — |
| Samobadanie jąder | — | co miesiąc |
Jakie badania profilaktyczne w wieku 40 lat?
Dla osoby, która ma dokładnie 40 lat, kalendarz pokazuje 10 zaleceń u kobiety i 9 zaleceń u mężczyzny.
| Badanie | Kobieta, 40 lat | Mężczyzna, 40 lat |
|---|---|---|
| Test HPV HR | co 5 lat | — |
| Spirometria (profilaktyka odtytoniowa) (jeśli palisz) | co 3 lata | co 3 lata |
| Morfologia krwi z rozmazem | co 5 lat | co 5 lat |
| Glukoza | co 5 lat | co 5 lat |
| Kreatynina z eGFR | co 5 lat | co 5 lat |
| Lipidogram | co 5 lat | co 5 lat |
| TSH | co 5 lat | co 5 lat |
| Badanie ogólne moczu | co 5 lat | co 5 lat |
| Przegląd stomatologiczny | co rok | co rok |
| Samobadanie piersi | co miesiąc | — |
| Samobadanie jąder | — | co miesiąc |
Jakie badania profilaktyczne w wieku 50 lat?
Dla osoby, która ma dokładnie 50 lat, kalendarz pokazuje 13 zaleceń u kobiety i 12 zaleceń u mężczyzny.
| Badanie | Kobieta, 50 lat | Mężczyzna, 50 lat |
|---|---|---|
| Mammografia | co 2 lata | — |
| Test HPV HR | co 5 lat | — |
| Kolonoskopia | co 10 lat | co 10 lat |
| Spirometria (profilaktyka odtytoniowa) (jeśli palisz) | co 3 lata | co 3 lata |
| Morfologia krwi z rozmazem | co 3 lata | co 3 lata |
| Glukoza | co 3 lata | co 3 lata |
| Kreatynina z eGFR | co 3 lata | co 3 lata |
| Lipidogram | co 3 lata | co 3 lata |
| TSH | co 3 lata | co 3 lata |
| Badanie ogólne moczu | co 3 lata | co 3 lata |
| Test na krew utajoną w kale (FIT) | co 3 lata | co 3 lata |
| Przegląd stomatologiczny | co rok | co rok |
| Samobadanie piersi | co miesiąc | — |
| PSA całkowity | — | co 3 lata |
| Samobadanie jąder | — | co miesiąc |
Jakie badania profilaktyczne w wieku 60 lat?
Dla osoby, która ma dokładnie 60 lat, kalendarz pokazuje 14 zaleceń u kobiety i 13 zaleceń u mężczyzny.
| Badanie | Kobieta, 60 lat | Mężczyzna, 60 lat |
|---|---|---|
| Mammografia | co 2 lata | — |
| Test HPV HR | co 5 lat | — |
| Kolonoskopia | co 10 lat | co 10 lat |
| Spirometria (profilaktyka odtytoniowa) (jeśli palisz) | co 3 lata | co 3 lata |
| Morfologia krwi z rozmazem | co 3 lata | co 3 lata |
| Glukoza | co 3 lata | co 3 lata |
| Kreatynina z eGFR | co 3 lata | co 3 lata |
| Lipidogram | co 3 lata | co 3 lata |
| TSH | co 3 lata | co 3 lata |
| Badanie ogólne moczu | co 3 lata | co 3 lata |
| Test na krew utajoną w kale (FIT) | co 3 lata | co 3 lata |
| Ocena funkcji poznawczych | co 3 lata | co 3 lata |
| Przegląd stomatologiczny | co rok | co rok |
| Samobadanie piersi | co miesiąc | — |
| PSA całkowity | — | co 3 lata |
| Samobadanie jąder | — | co miesiąc |
Tabela badań profilaktycznych NFZ i MZ: wiek, częstotliwość, źródło
W tabeli są wszystkie zalecenia, z których korzysta kalendarz: programy NFZ i zalecenia Ministerstwa Zdrowia. Zalecenia samych towarzystw naukowych tu pomijamy, żeby każdą pozycję dało się sprawdzić u instytucji publicznej. Tabelę generujemy z tego samego katalogu co kalendarz, więc obie listy zawsze się zgadzają.
| Badanie | Kogo dotyczy | Wiek | Jak często | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| Samobadanie jąder | mężczyźni | od 15 | co miesiąc | Profilaktyka raka jąder — samobadanie |
| Przegląd stomatologiczny | kobiety i mężczyźni | od 18 | co rok | Zasady leczenia u dentysty — świadczenia gwarantowane |
| Morfologia krwi z rozmazem | kobiety i mężczyźni | 20–49 | co 5 lat | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| Glukoza | kobiety i mężczyźni | 20–49 | co 5 lat | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| Kreatynina z eGFR | kobiety i mężczyźni | 20–49 | co 5 lat | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| Lipidogram | kobiety i mężczyźni | 20–49 | co 5 lat | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| TSH | kobiety i mężczyźni | 20–49 | co 5 lat | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| Badanie ogólne moczu | kobiety i mężczyźni | 20–49 | co 5 lat | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| Samobadanie piersi | kobiety | od 20 | co miesiąc | Profilaktyka raka piersi — samobadanie |
| Test HPV HR | kobiety | 25–64 | co 5 lat | Program profilaktyki raka szyjki macicy |
| Spirometria (profilaktyka odtytoniowa) (jeśli palisz) | kobiety i mężczyźni | 40–65 | co 3 lata | Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym POChP) |
| Mammografia | kobiety | 45–74 | co 2 lata | Program profilaktyki raka piersi |
| Kolonoskopia | kobiety i mężczyźni | 50–65 | co 10 lat | Program badań przesiewowych raka jelita grubego |
| Morfologia krwi z rozmazem | kobiety i mężczyźni | od 50 | co 3 lata | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| Glukoza | kobiety i mężczyźni | od 50 | co 3 lata | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| Kreatynina z eGFR | kobiety i mężczyźni | od 50 | co 3 lata | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| Lipidogram | kobiety i mężczyźni | od 50 | co 3 lata | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| TSH | kobiety i mężczyźni | od 50 | co 3 lata | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| Badanie ogólne moczu | kobiety i mężczyźni | od 50 | co 3 lata | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| PSA całkowity | mężczyźni | od 50 | co 3 lata | Program „Moje Zdrowie” — bilans zdrowia dorosłego człowieka |
| Test na krew utajoną w kale (FIT) | kobiety i mężczyźni | od 50 | co 3 lata | Program „Moje Zdrowie” — zakres badań i wizyta podsumowująca |
| Ocena funkcji poznawczych | kobiety i mężczyźni | od 60 | co 3 lata | Program „Moje Zdrowie” — zakres badań i wizyta podsumowująca |
Jak działa kalendarz
Kalendarz bierze pod uwagę tylko dwie rzeczy: wiek i płeć. Na tej podstawie wybiera z programów NFZ i zaleceń Ministerstwa Zdrowia te, które dotyczą Cię teraz, pokazuje, co dojdzie w kolejnych latach, i podaje górną granicę wieku w programach przesiewowych. Spirometria w programie odtytoniowym jest przeznaczona dla osób palących, dlatego ma dopisek „jeśli palisz”.
Kalendarz nie zna Twoich chorób, wyników, leków ani wywiadu rodzinnego i nie wie, kiedy było Twoje ostatnie badanie. Jeśli ktoś w rodzinie chorował na nowotwór, masz chorobę przewlekłą albo niepokojące objawy, plan badań ustala lekarz — może być częstszy albo zacząć się wcześniej. Jak wybieramy zalecenia i dlaczego tylko z oficjalnych źródeł, opisuje strona Jak dobieramy zalecenia badań. Szerszą listę, razem z zaleceniami towarzystw naukowych, znajdziesz w artykule Badania profilaktyczne według wieku — lista dla kobiet i mężczyzn.
Co dalej po badaniu profilaktycznym?
Po badaniu liczą się dwie rzeczy: kto omówi z Tobą wynik i kiedy wypada kolejny termin. Terminy w kalendarzu dotyczą osób z prawidłowym wynikiem. Po wyniku poza normą następny krok i jego termin ustala lekarz. Programy NFZ mają ten krok wpisany:
- Bilans „Moje Zdrowie”: po badaniach przychodnia POZ zaprasza Cię na wizytę podsumowującą, na której omawia wyniki.
- Test HPV HR: przy wyniku dodatnim z tej samej próbki wykonuje się cytologię płynną, więc nie trzeba przychodzić drugi raz.
- Kolonoskopia: razem z wynikiem dostajesz zalecenia, także co do terminu kolejnego badania.
- Program ChUK: lekarz ocenia ryzyko chorób układu krążenia i zaleca ponowne badanie za 5 lat, dalszą opiekę w POZ albo leczenie u specjalisty.
Pojedynczy wynik poza normą nie jest rozpoznaniem. Zakresy norm różnią się między laboratoriami, więc porównuj wynik z zakresem wydrukowanym na swoim wyniku. Więcej niż jedna liczba mówi zmiana w czasie: jak monitorować wyniki badań krwi w czasie i jak porównywać wyniki badań między latami i laboratoriami. Opisy parametrów z bilansu znajdziesz na stronach glukoza, cholesterol, TSH, kreatynina i eGFR.
Żeby terminy i wyniki nie rozeszły się po szufladach i portalach laboratoriów, wystarczy jedno miejsce. Remedycine buduje kalendarz badań na podstawie wieku i płci, zapisuje datę i wynik każdego badania i przypomina e-mailem, kiedy warto zaplanować kolejne.
Jak przygotować się do badań z kalendarza
Każde badanie ma własne zasady przygotowania i zapisu. Przewodniki krok po kroku:
- Bilans „Moje Zdrowie” — ankieta, badania i wizyta podsumowująca.
- Jak przygotować się do badania krwi i ile godzin na czczo przed badaniem krwi.
- Jak przygotować się do kolonoskopii — dieta i plan dzień po dniu.
- Mammografia na NFZ, cytologia na NFZ, kolonoskopia na NFZ i program ChUK — kto może skorzystać i jak się zapisać.
- Samobadanie piersi i samobadanie jąder — jak je wykonać.
- Jakie badania na NFZ bez skierowania — pełna lista.
- Jak przygotować się do wizyty u specjalisty — gdy po wyniku dostaniesz skierowanie.
Najczęstsze pytania o kalendarz badań profilaktycznych
Po 40. urodzinach bezpłatnie zrobisz: bilans „Moje Zdrowie” w przychodni POZ (do 49 lat co 5 lat), program ChUK dla osób w wieku 35–65 lat (raz na 5 lat), u kobiet badanie przesiewowe szyjki macicy (25–64 lata), a jeśli palisz — spirometrię w programie odtytoniowym (40–65 lat, raz na 3 lata). Od 45 lat kobiety mogą co 2 lata zrobić mammografię. Żaden z tych programów nie wymaga skierowania.
Od 50 lat dochodzi kolonoskopia w programie NFZ: dla osób w wieku 50–65 lat, raz na 10 lat, bez skierowania. Bilans „Moje Zdrowie” (morfologia, glukoza, kreatynina z eGFR, lipidogram, TSH, badanie ogólne moczu) przysługuje odtąd co 3 lata zamiast co 5. Kobiety robią mammografię co 2 lata do 74 lat i badanie szyjki macicy do 64 lat. Osoby palące — spirometrię do 65 lat.
Mammografię program NFZ finansuje kobietom w wieku 45–74 lat co 2 lata. Wiek liczy się według roku urodzenia, więc pierwszą mammografię zrobisz już w roku, w którym kończysz 45 lat; przy regularnym rytmie bez przerw to do około 15 badań. Kolonoskopia przesiewowa przysługuje w wieku 50–65 lat raz na 10 lat, więc zwykle jest to 1 albo 2 badania; czy i tu liczy się rocznik, potwierdź w placówce. Kalendarz na tej stronie liczy według wieku, który wpiszesz. Po wyniku wymagającym kontroli termin kolejnego badania ustala lekarz, a nie harmonogram programu.
Na badania w programach NFZ skierowanie nie jest potrzebne. Mammografię, badanie przesiewowe szyjki macicy, kolonoskopię i spirometrię dla osób palących umawiasz bezpośrednio w placówce z umową NFZ; mammografię i badanie szyjki macicy także przez Internetowe Konto Pacjenta. ChUK realizuje Twoja przychodnia POZ. Bilans „Moje Zdrowie” zaczyna się od ankiety w IKP, mojeIKP albo w POZ, a badania zleca przychodnia. Do dentysty również idziesz bez skierowania.
Najpierw sprawdź, czy masz wybranego lekarza POZ — bez niego nikt nie odbierze Twojej ankiety. Ankietę wypełnisz w Internetowym Koncie Pacjenta, w aplikacji mojeIKP albo w przychodni. Zarezerwuj na nią chwilę spokoju, bo nie da się jej zapisać w połowie. Przychodnia zleci badania i zaprosi Cię na wizytę podsumowującą. Na tę wizytę warto zabrać wcześniejsze wyniki, żeby lekarz mógł je porównać.
Pojedynczy wynik poza normą nie jest rozpoznaniem. Normy różnią się między laboratoriami, więc porównuj wynik z zakresem wydrukowanym na swoim wyniku i omów go z lekarzem. Programy mają wbudowany kolejny krok: po bilansie „Moje Zdrowie” jest wizyta podsumowująca w POZ, a po dodatnim teście HPV HR z tej samej próbki wykonuje się cytologię płynną. Terminy z kalendarza dotyczą prawidłowych wyników — po nieprawidłowym kolejny termin ustala lekarz.
Wyłącznie z programów NFZ i zaleceń Ministerstwa Zdrowia opublikowanych w serwisie pacjent.gov.pl. Przy każdym badaniu podajemy link do źródła. Zalecenia samych towarzystw naukowych pomijamy, żeby każdą pozycję dało się sprawdzić u instytucji publicznej. Kalendarz korzysta z tego samego katalogu zaleceń co aplikacja Remedycine, a zasady jego doboru opisujemy na stronie „Jak dobieramy zalecenia badań”.
Nie. Kalendarz bierze pod uwagę tylko wiek i płeć. Wywiad rodzinny może zmienić plan badań: na przykład osoby w wieku 40–49 lat, których krewny pierwszego stopnia chorował na raka jelita grubego, mogą zrobić kolonoskopię w programie NFZ wcześniej niż od 50 lat. Jeśli w rodzinie były nowotwory, choroby serca albo cukrzyca, omów z lekarzem POZ, czy potrzebujesz badań częściej albo wcześniej.